İş sağlığı ve güvenliği; yapılan iş esnasında işletmedeki fiziki çevre koşulları nedeniyle çalışanların maruz kaldıkları sağlık problemleri ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya minimum seviyeye indirilmesi ile alakadar olan bilim dalıdır.
İş sağlığı ve güvenliği; yapılan iş esnasında işletmedeki fiziki çevre koşulları nedeniyle çalışanların maruz kaldıkları sağlık problemleri ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya minimum seviyeye indirilmesi ile alakadar olan bilim dalıdır. Bir kurumun yaptığı çalışmalardan etkilenen bütün bireylerin (işçilerin, geçici çalışanların, alt yüklenici personellerin, ziyaretçilerin, müşterilerin ve işletmedeki rastgele bir insanın) sağlığına ve güvenliğini etkileyen etmenleri ve şartları inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaktadır.
1. İşletmelerde işin devam ettirilmesiyle alakalı olarak oluşabilecek olan tehlikelerden, sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak ve daha insani bir iş ortamı meydana getirmek için yapılan yöntemli faaliyetler.
2. Genel anlamda, hem işçileri korumayı (İş Güvenliği), hem de tüm işletmenin ve imalatın güvenliğini, yani çevredekilerin ve çevrenin korunmasını temel alan önlemlerin tümüdür.
3. İşletmede çalışan personellerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamayı, başka bir deyişle, işletmede meydana gelebilecek, iş kazası ve meslek hastalıkları gibi her çeşit riske karşı gereken önlemleri almayı, bu konudaki koşulları yerine getirmeyi, bu misyonları yerine getirmeye yardımcı olabilecek araç-gereçlerin eksiksiz bulundurulmasını öngören, genelde bunların tatbik edilmesinden patronun yükümlü olduğu ancak personellerin de, öngörülen önlemlerle alakalı olarak usul ve koşullara uymalarını isteyen bir kavramdır.
Yasal Dayanak:
Personellerin iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumayla alakalı tedbirleri almak ve onları bu hususta bilinçlendirmek ve bilgilendirmek, İş Sağlığı ve Güvenliğinin esas amacını oluşturmaktadır. 4857 sayılı iş yasasının beşinci bölümü (m.77-89) İş Sağlığı ve Güvenliği'ne tahsis edilmiştir. Bu bölümde; iş sağlığı ve güvenliği hususunda personellerin ve patronların sorumlulukları, işletmede iş sağlığı ve güvenliğine aykırı bir durumun tespit edilmesi durumunda işletmenin kapatılması veya yapılan işin durdurulması, iş sağlığı ve güvenliğinin işletme seviyesinde organize edilmesi (iş sağlığı ve güvenliği kurulu, işletme sağlık birimleri ve işletme hekimi, iş güvenliği ile vazifeli mühendis veya teknik ögeler, sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi), iş yaşantısında kadın ve çocuk personellerin korunmasına yönelik hükümler düzenlenmektedir.
İş Sağlığı ve İş Güvenliğinin İlgili Bölümleri
• İş sağlığı ve güvenliği hususunda patronun sorumlulukları
• İş sağlığı ve güvenliği hususunda personellerin sorumlulukları
• İş sağlığı ve güvenliği hususunda devletin sorumlulukları
• İş sağlığı ve güvenliği heyetleri
• İşletme sağlık birimleri ve işletme hekimliği
• İş yaşantısında çocuk personellerin korunması
• İş yaşantısında kadın personellerin korunması
İşçi Sağlığını, Negatif Yönde Etkileyen Bazı Etmenler Şunlardır:
• Gereğinden fazla nemli ve sıcak ortamlarda veya kirli havada çalışmak.
• Yetersiz ışıklandırma.
• Aşırı gürültü.
• Bedeni, gözü yahut kulağı yoğun olarak yoran işler.
• Çalışma tempoları.
• Mola olanaklarının kısıtlı olması.
• Gece işi veya vardiya işler.
• Ağır çalışma koşulları.
• İşletme atmosferinin kötü olması ve iş stresine neden olabilecek bütün negatif faktörler.
